Vài
điều lưu ý khi sử dụng máy đo huyết áp điện tử
![]() |
| Một máy đo huyết áp hiệu Oron |
Ngày
nay, thiết bị chăm sóc sức khỏe tại nhà đã không còn xa lạ với hầu hết mọi người,
phổ biến và gần rũi hơn cả là máy đo huyết áp điện tử, chúng đã góp phần nâng
cao chất lượng sống và sự an tâm, làm cho vấn đề người bệnh tự chăm sóc sức khỏe
của họ trở nên khả thi .
Nhưng
chúng cũng có thể gây ra nguy hiểm, hoặc là tạo ra tâm lý lo lắng, bất an nếu
không được sử dụng đúng cách.
Bài
viết nhỏ này mong muốn mang lại cho người sử dụng một cách nhìn và tiếp nhận
đúng đắn hơn về thiết bi y tế gia đình hữu ích này.
Thiết
bị đo huyết áp điện tử có 2 loại phổ biến là máy đo huyết áp cổ tay và máy đo
huyết áp bắp tay, chưa có kết luận chính thức là loại nào tốt hơn từ các hãng sản
xuất, nhưng nhiều người cho rằng loại đo bắp tay tốt hơn, theo cá nhân tôi thì
chọn loại nào là tùy thuôc vào tuổi tác, cơ địa và sở thích cá nhân, đặc điểm
công việc, hoặc theo gợi ý của bác sĩ điều trị, nhưng điều quan trọng là phải sử
dụng đúng cách.
Thông tin an toàn quan trọng
· Máy đo huyết áp được
thiết kế để sử dụng bên
ngoài cơ thể. Nó chỉ nên được sử dụng cho mục đích kiểm tra huyết áp của người
mắc bệnh về tim mạch và chỉ sử dụng với mục đích này. Nó sẽ không được sử dụng
cho việc chẩn đoán bệnh cao huyết áp. Luôn
tham khảo ý kiến bác sĩ, tự chẩn đoán các kết quả đo và tự điều trị là điều nguy
hiểm.
· Người
có vấn đề về lưu lượng máu, hoặc rối loạn tuần hoàn máu nên hỏi ý kiến bác sĩ
trước khi sử dụng thiết bị này vì việc bơm hơi vòng bít với áp suất cao có thể
gây chảy máu bên trong.
· Trước
khi sử dụng máy đo huyết áp điện tử để theo dõi huyết áp, bạn nên đọc kỹ hướng
dẫn sử dụng kèm theo máy, thực hành cách kiểm tra cho thuần thục, và quan trọng
hơn là nên tham khảo ý kiến bác sĩ chăm sóc sức khỏe của bạn về kết quả mà bạn
tự đo được .
· Nếu
bạn đã làm theo những lời khuyên để đảm bảo tính chính xác, mà kết quả đo huyết
áp của bạn không phù hợp với triệu chứng hiện có. Chẳng hạn như bạn bị chóng
mặt, ù tai, nhức đầu, buồn nôn… nhưng kết quả vẫn bình thường, hãy dừng sử dụng
máy và liên hệ ngay với bác sĩ chăm sóc sức khỏe của bạn để được tư vấn và điếu
trị.
Huyết
áp là gì?
Nói một
cách đơn giản, huyết áp là áp lực của máu lên thành động mạch. Huyết áp được tạo
ra do lực co bóp của tim và sức cản của động mạch.
Khi tim
co bóp, máu sẽ được bơm ra ngoài và ép vào thành động mạch làm mạch máu căng
lên, số đo huyết áp ở thời điểm này gọi là huyết áp tâm thu hay còn gọi huyết
áp tối đa. Sau khi co bóp tim sẽ giãn ra và thành động mạch sẽ trở về trạng
thái ban đầu, số đo huyết áp tại thời điểm này gọi là huyết áp tâm trương hay huyết
áp tối thiểu. Huyết áp có đặc điểm là thay đổi theo thời gian, trạng thái tâm
sinh lý và nhiều yếu tố khác.
Cao
huyết áp đang là một căn bệnh của thời đại, bệnh tim mạch, cao huyết áp và các
biến chứng của nó đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhiều nước trên thế
giới.
Sự phân loại huyết áp của Tổ chức Y tế Thế giới.
Tổ chức
Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Cao huyết áp Thế giới (ISH) đưa ra sự phân loại
huyết áp dưới đây.
·
Huyết áp được đo bằng đơn vị mmHg và kết
quả đo được viết với huyết áp tâm thu / huyết áp tâm trương. Ví dụ, một kết quả
đo được viết là 135/85, có nghĩa là huyết áp tâm thu (hay còn gọi là huyết áp tối
đa) là 135mmHg và huyết áp tâm trương (hay còn gọi là huyết áp tối thiểu) là
85mmHg.
·
Không có định nghĩa được công nhận về
huyết áp thấp. Tuy nhiên, những người có huyết áp tâm thu dưới 100 mmHg được
coi là huyết áp thấp.
Phân loại
|
Huyết áp tối
đa (mmHg)
|
Huyết áp tối
thiểu (mmHg)
|
Huyết áp tối ưu
|
<120
|
<80
|
Huyết áp bình thường
|
120
-130
|
80
- 85
|
Huyết áp cao nhẹ
|
140
-160
|
90
-100
|
Huyết áp cao
tương đối
|
160
- 180
|
100
-110
|
Huyết áp cao
nghiêm trọng
|
>180
|
>110
|
Tại
sao nên đo huyết áp tại nhà?
Có nhiều lý do để bạn tự theo dõi huyết áp tại nhà:
·
Bạn có bệnh
cao huyết áp và cần theo dõi hàng ngày, thật bất tiện nếu bạn phải đến cơ sở y
tế hàng ngày để đo huyết áp, chưa kể đến nhà bạn cách xa các cơ sở khám chữa bệnh.
·
Khi bạn được
đo huyết áp bởi bác sĩ chuyên môn ở cơ sở y tế có thể là kết quả của bạn cao
hơn bình thường do hiệu ứng “blue trắng”, trạng thái cơ thể khác nhau đều ảnh
hưởng tới huyết áp của bạn, kết quả đo huyết áp một lần không đủ cho việc chẩn
đoán một cách chính xác.
·
Nhiều yếu tố như hoạt động thể lực, lo lắng
hoặc các thời điểm khác nhau trong ngày có thể ảnh hưởng tới huyết áp của bạn.
Vì thế, cách tốt nhất là đo huyết áp của bạn vào cùng một thời điểm trong ngày,
để biết được một cách chính xác khi có bất kỳ thay đổi nào về huyết áp. Huyết
áp thường thấp vào buổi sáng và tăng từ chiều tới tối.
Giá
trị huyết áp dao động ở mỗi lần đo.
Kết
quả huyết áp bạn đo được có thể dao động theo từng ngày, thậm chí trong cùng một
ngày cũng là điều bình thường nếu biên độ dao động không quá lớn.
Hãng sản xuất nào nên chọn
Khi lựa
chọn mua một máy đo huyết áp, vấn đề bạn cần không phải vì giá trị sản phẩm mà là
độ chính xác của thiết bị, tính dễ sử dụng và sự ổn định của nó.
Hiện
nay trên thị trường có rất nhiều dòng sản phẩm máy đo huyết áp, xuất xứ từ các
quốc gia khác nhau như: Đức, Ý, Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật.. Theo cá nhân
tôi, máy đo huyết áp của hãng Omron (Omron Healthcare Company, Ltd., Japan) là
một lựa chọn tốt.
Các lưu ý khi đo huyết áp

·
Trước khi đo huyết áp, bệnh nhân nên thư
giãn bằng cách nằm hoặc ngồi nghỉ trong một môi trường yên tĩnh với thời gian từ
10 - 15 phút, không co bóp, kích động cơ tay.
·
Tránh ăn, hút thuốc cũng như các hoạt động
thể lực trước khi đo, các yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến kết quả.
·
Không mặc áo bó chặt tay.
·
Luôn tiến hành đo với cùng một cánh tay
(thường là tay bên trái) và tại cùng một khoảng thời gian trong ngày (thường
vào sáng sớm hay trước bữa ăn tối).
·
Khi đo, huyết áp kế luôn luôn được đặt
trên mặt phẳng cùng độ cao với tim, độ
chính xác của thiết bị đo huyết áp cổ tay phụ thuộc rất nhiều vào vị trí đặt
máy so với tim, nếu tay của người đo đặt thấp hơn tim thì sẽ cho kết quả cao
hơn thực tế, và ngược lại nếu để tay cao hơn tim thì sẽ cho kết quả thấp hơn
huyết áp thực tế của người đo. Chỗ đánh dấu có Micro phải đặt đúng vị trí của
đường đi động mạch như: động mạch cánh tay ở khuỷu, động mạch quay ở cổ tay.
Trong thời gian đo, tay bệnh nhân phải
thả lỏng hoàn toàn, không được gồng hay nâng lên hạ xuống.
·
Với máy đo cổ tay, quấn
vòng bít vào cổ tay trái sao cho ngón cái ở phía trên. Chắc chắn rằng vòng bít
không chờm lên phần xương cổ tay ở phía ngoài cổ tay.
·
Với máy đo bắp tay, bảo đảm cạnh dưới
vòng bít cách khuỷu tay 2 - 3cm và ống cao su để dải quấn lên cạnh bên trong của cánh tay. Giữ dải quấn sao cho thoải
mái, không quá cặt. Đặt tay lên bàn (lòng bàn tay ngửa lên) để dải quấn có cùng
chiểu cao so với tim. Đảm bảo ống hơi cao su không bị xoắn lại.
Bảo quản máy
·
Lưu giữ máy nơi khô ráo, thoáng mát
·
Không tháo rời máy hoặc vòng bít.
·
Không sử dụng điện thoại di động hoặc
các thiết bị khác phát ra điện từ trường gần máy. Điều này có thể làm cho máy
hoạt động không đúng.
·
Nên sử dụng pin kiềm (alkaline, loại
không sạc được), nếu sử dụng hàng ngày nên thay pin mới nếu có nghi ngờ về kết
quả hoặc 30 ngày sử dụng. Trường hợp không sử dụng trong thời gian dài (3 tháng
trở lên) nên tháo pin ra khỏi máy.
·
So sánh với kết quả đo bằng máy huyết áp
cơ của bác sĩ ít nhất 03 tháng một lần.
·
Không sử dụng pin mới và cũ cùng lúc.


